19 marzec 2019

Czy Polacy się nie uczą? - wyniki Bilansu Kapitału Ludzkiego

W obliczu dynamicznych zmian na rynku pracy, odczuwalnych niedoborów wykwalifikowanych pracowników, pracodawcy coraz częściej muszą zmieniać swoje strategie dotyczące zatrudnienia oraz pozyskiwania talentów. Dzisiejszy pracownik powinien łączyć w sobie trzy podstawowe cechy – kompetencje miękkie, umiejętności oraz chęć podnoszenia swoich kwalifikacji. O tym jak wygląda aktywność edukacyjna dorosłych Polaków na tle Europy, przed jakimi wyzwaniami stoi Polska, dyskutowano podczas webinarium (Nie)uczące się społeczeństwo? Wyzwania pomiaru aktywności edukacyjnej dorosłych Polaków.

W świetle badań prowadzonych w ramach statystyki publicznej, polskie społeczeństwo zaliczane jest do społeczeństwa nieuczącego się. Wskaźnik uczenia się Polaków wynosi 4%, podczas gdy średnia europejska to prawie 11%. W czołówce rankingu są m.in. Szwecja, Finlandia, Dania. Celem, jaki Komisja Europejska postawiła przed krajami członkowskimi jest wskaźnik na poziomie 15% w 2020 roku.

Jak pokazują najnowsze dane z badania Bilans Kapitału Ludzkiego, realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim obraz aktywności edukacyjnej Polaków nie jest tak pesymistyczny. W ostatnim roku, ponad ¾ Polaków w wieku 25-64 lata rozwijało swoje kompetencje.

Co zatem decyduje o tak różnym obrazie aktywności edukacyjnej polskiego społeczeństwa w świetle badań GUS i BKL? Eksperci PARP oraz UJ wskazali na ogromną wrażliwość wskaźnika uczenia się dorosłych na sposób pomiaru. W podejściu BKLowym założono, że kluczowa jest prawidłowa identyfikacja szerokiego wachlarza form edukacji pozaformalnej. Dlatego też uwzględniono wiele form uczenia się, których inne badania nie śledzą, przede wszystkim rozwijanie kompetencji w miejscu pracy.

Najczęściej wskazywanymi przez respondentów formami aktywności edukacyjnej są przede wszystkim szkolenia obowiązkowe (BHP, PPOŻ), instruktaże w miejscu pracy oraz zajęcia sportowe (pod okiem instruktorów). Nadal popularną formą uczenia się są kursy i szkolenia stacjonarne. 67% uczących się zdobywa wiedzę poprzez książki, czasopisma, Internet, czy też działalność w organizacjach. 33% uczy się w miejscu pracy w sposób mniej sformalizowany. Najczęściej wskazywanymi sposobami rozwoju kompetencji w miejscu pracy są instruktaże i uczenie się od bardziej doświadczonych współpracowników (23% respondentów).

Co zatem sprzyja aktywności edukacyjnej dorosłych Polaków? Eksperci, zgodnie stwierdzili, że głównymi czynnikami są: kapitał kulturowy, kapitał społeczny, pozycja rynkowa oraz kapitał informacyjny. Wśród czynników, które silnie różnicują poziom aktywności edukacyjnej wskazano m.in.: wiek, wykształcenie oraz sytuację zawodową.

Wśród przyczyn braku aktywności rozwojowej pozostaje brak motywacji o charakterze zawodowym (63% wskazań respondentów).


Bilans Kapitału Ludzkiego – jest jednym z największych europejskich projektów badawczych w obszarze kompetencji, zatrudnienia i rynku pracy. Jego celem jest monitorowanie potrzeb przedsiębiorców w obszarze kompetencji, zatrudnienia i rynku pracy. BKL służy określeniu obszarów niedopasowania kompetencji osób w wieku produkcyjnym do potrzeb na rynku pracy. Wyniki badań są podstawą do formułowania rekomendacji pod adresem polityk publicznych, w takich obszarach jak: nauka i edukacja, rynek pracy, rozwój przedsiębiorczości. Badanie realizowane jest przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim.

Webinarium dostępne jest pod linkiem